معرفی شرکت ودافون

شرکت انگلیسی ودافون یکی از غول‌های فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات جهان و دومین شرکت بزرگ دنیا از نظر تعداد مشترکین محسوب می‌شود؛ البته شرکت اول از این منظر یک شرکت چینی است که با توجه به جمعیت میلیاردی چین، نکته تعجب‌آوری نیست. به هر حال، توانایی ودافون در ارائه خدمات به های‌وب به هیچ عنوان زیر سؤال نیست، اما اتفاقاً اشتباه از همین جا پیش می‌آید. امضای قرارداد با شرکتی به بزرگی ودافون قطعاً نیازمند تحقیقات بسیار گسترده‌ای در همه زمینه‌ها (از جمله امنیتی) است که متأسفانه به نظر نمی‌رسد های‌وب این تحقیقات را به طور کامل انجام داده باشد.

ودافون اوایل ماه ژوئن سال 2014 برای اولین بار، به قول گاردین، «سکوت خود را درباره نظارت [و جاسوسی گسترده] دولتی» از شبکه‌هایش شکست[8]. ماجرا از این قرار بود که برخی از دولت‌های 29 کشوری که ودافون در آن‌ها خدمات ارائه می‌داد (از جمله خود انگلیس)، با نصب «کابل‌های مخفی» تمام اطلاعات شبکه این شرکت را رصد و در صورت تمایل، ضبط می‌کردند[9]. تعداد کشورهای طرف قرارداد با ودافون در حال حاضر 50 کشور است.

ودافون نیز در وب‌سایت رسمی خود، خبر عقد قرارداد با های‌وب را تأیید کرده است

جالب این‌جاست که قانون در دست‌کم 6 کشور از کشورهای محل فعالیت ودافون، یا شرکت‌های ارتباطاتی را وادار به نصب این تجهیزات جاسوسی می‌کند و یا به دولت اجازه می‌دهد این کار را انجام دهد. البته جمع‌آوری اطلاعات ودافون منحصر به محتوای مکالمات تلفنی نبوده، بلکه شامل «فراداده» نیز می‌شده است؛ اما فراداده چیست؟ مکان دستگاهی که با آن مکالمه صورت گرفته، تاریخ و ساعت ارتباطات موبایلی، افرادی که از یک دستگاه با آن‌ها تماس گرفته شده است و غیره.

قهرمان حریم خصوصی یا جاسوس سلطنتی

بررسی اسناد افشاشده توسط ادوارد اسنودن مشخص می‌کند که این شرکت انگلیسی اتفاقاً نماینده جاسوسان دولتی انگلیس در میان کاربران است. سال 2013 گزارش‌های بی‌شماری درباره ارتباط مستقیم شرکت‌های مخابراتی در انگلیس، از جمله ودافون[10]، با (به اعتراف گاردین) «سازمان جاسوسی» این کشور موسوم به «ستاد ارتباطات دولت[11]» و تحویل اطلاعات کاربران به این نهاد دولتی منتشر شد[12].

این نشان می‌دهد ودافون نه تنها علاقه‌ای به حفظ حریم خصوصی کاربران خود ندارد، بلکه صرفاً به این بهانه که تحت قوانین اتحادیه اروپا و دولت انگلیس فعالیت می‌کند[13] و موظف به رعایت این قوانین است، با نهادهای جاسوسی انگلیسی نیز هم‌کاری دارد[14]. اکنون یک سؤال مهم را باید پرسید: چه‌قدر حیاتی است که های‌وب اطلاعات کاربران ایرانی را وارد چنین شبکه‌ای کند و چه تضمینی وجود دارد ودافون اطلاعات کاربران ایرانی را در اختیار سازمان‌های اطلاعاتی انگلیس قرار ندهد؟

 

مقر اصلی سازمان جاسوسی انگلیس به نام «دونات» شهرت پیدا کرده است؛ ودافون اطلاعات کاربران خود را با این نهاد جاسوسی به اشتراک می‌گذارد

برای توضیحات بیش‌تر می‌توان به گزارش‌هایی مراجعه کرد که نشان می‌دهند[15] ودافون سال 2015 اطلاعات گوشی هم‌راه خبرنگاری را زیر و رو کرده تا از کار او سردربیاورد. اما جرم این خبرنگار چه بوده است؟ «ناتالی اوبراین» خبرنگار و مشتری ودافون گزارش‌هایی را درباره خلأهای امنیتی در یکی از سیستم‌های این شرکت نوشته بود. بنابراین ودافون تصمیم گرفت، اطلاعات گوشی او را چک کند تا ببیند محتوای این گزارش‌ها را چه کسی به این خبرنگار می‌داده است.

ارتباط با رژیم صهیونیستی، گل سرسبد ویژگی‌های ودافون

گذشته از موضوع حریم خصوصی و جاسوسی از کاربران، موضوع روابط ودافون با رژیم صهیونیستی هم اهمیتی بالایی دارد؛ در حالی که بسیاری از نهادهای رسمی و شرکت‌های اروپایی[16] و به طور خاص اتحادیه‌های انگلیسی (با اهداف مختلف) در حال تحریم رژیم صهیونیستی و پیوستن به جنبش «بایکوت، تحریم و عدم سرمایه‌گذاری[17]» در فلسطین اشغالی هستند[18]، اما ودافون خود را مستثنی کرده است.

این شرکت انگلیسی نه تنها روابط خود با رژیم صهیونیستی را خدشه‌دار نکرده بلکه طبق شواهد[19] موجود[20] (که البته وب‌سایت رسمی ودافون در این‌باره[21] به صراحت چیزی نمی‌گوید)، ماه دسامبر سال 2011 از طریق سازمان سرمایه‌گذاری وابسته به خود که «سرمایه‌گذاری‌های ودافون[22]» نام دارد، اولین سرمایه‌گذاری خود در زمینه انرژی پاک را با مبلغی چند میلیون دلاری در یک شرکت صهیونیستی به نام «سل‌ارا[23]» انجام داده است (ودافون بخش عمده‌ای از سرمایه 9.2 میلیون دلاری سل‌ارا را تأمین کرد).

آیا ایرانی‌های ودافونی حلقه گم‌شده این قرارداد هستند؟

ارتباط میان های‌وب و ودافون از جنبه‌های دیگری هم قابل بررسی است که البته در حال حاضر در حد حدس و گمان هستند و شاید هیچ‌گاه هم تأیید نهایی نشوند. یکی از مواردی که ممکن است موجب برقراری رابطه میان دو شرکت شده باشد، حضور ایرانی‌هایی مانند «سیاوش الموتی[24]» مهندس، دانشمند و مخترع مطرح ایرانی-آمریکایی[25] در تیم تحقیق و توسعه ودافون باشد. الموتی مدیر گروه تحقیق و توسعه شرکت سرمایه‌گذاری‌های ودافون است و پیش‌تر نیز در شرکت‌های شناخته‌شده‌ای مانند «ای‌تی‌اندتی» (AT&T، بزرگ‌ترین شرکت مخابرات تلفن ثابت و اینترنت پهن‌باند آمریکا) و «اینتل» (شرکت آمریکایی سازنده سخت‌افزار رایانه و گوشی همراه) مشغول به کار بوده است.

«سیاوش الموتی» مهندس و مخترع شناخته‌شده ایرانی-آمریکایی، مدیر بخش تحقیق و توسعه سازمان سرمایه‌گذاری‌های ودافون است

جالب است بدانید ایرانی‌ها با شرکت ودافون خیلی هم بیگانه نیستند. علاوه بر الموتی، «شروین مجد[26]» هم بین سال‌های 2011 تا 2014 در همان شرکت سرمایه‌گذاری‌های ودافون و در بخش «سلامت موبایلی[27]» و همین‌طور «مدیریت محصولات» این کمپانی بزرگ انگلیسی مشغول کار بوده است.

البته چنان‌که گفته شد، حضور ایرانی‌ها در ودافون تنها می‌تواند یکی از عوامل احتمالی و نه قطعی در برقراری ارتباط میان های‌وب و ودافون باشد. آن‌چه مسلم است، های‌وب در بررسی‌های خود به تجربه و ظرفیت‌های گسترده ودافون در عرصه فن‌آوری‌های نوین ارتباطاتی توجه ویژه‌ای داشته است،

 

 

[8] Vodafone reveals existence of secret wires that allow state surveillance Link

[9] Vodafone discloses that many governments can secretly spy on mobile phone users Link

[10] Vodafone bears the brunt of data sharing with GCHQ Link

[11] Government Communications Headquarters Link

[12] BT and Vodafone among telecoms companies passing details to GCHQ Link

[13] BT and Vodafone ‘gave users’ data to GCHQ’ Link

[14] Spy cable revealed: how telecoms firm worked with GCHQ Link

[15] Telco Giant Vodafone Looked at Journalist’s Phone Records to See Who Was Leaking Info to Her Link

[16] European Union Link

[17] Boycott, Divestment and Sanctions Link

[18] UK’s largest union backs boycott of Israel despite Labor’s calls to refrain Link

[19] Vodafone invests in Israeli CellEra Link

[20] Vodafone invests in Israeli clean-tech Link

[21] Investors Link

[22] Vodafone Ventures Link

[23] CellEra Link

[24] Siavash Alamouti Link

[25] سیاوش الموتی لینک

[26] Shervin Majd Link

[27] mHealth Link